April zes verloor Alva zijn fles

In de Tachtigjarige Oorlog joegen de Geuzen vijf dagen na de herovering van Den Briel, de Spanjaarden weg uit Vlissingen. U kent misschien nog wel het oude volksrijmpje "Eén april verloor Alva zijn bril (Den Briel), aprilletje zes verloor hij zijn fles (Vlissingen)". Dit verwijst naar een belangrijke historische datum: 6 april 1572.

Op die dag barstte de bom in Vlissingen: de stad kwam openlijk in verzet tegen de Spaanse bezetter. Jarenlange bezetting door Duitse en Waalse garnizoenen dreven de stad in diepe armoede. En armoede is altijd een goede voedingsbodem voor opstandigheid.

Woedende burgers
Eerste paasdag, 6 april, was het dan zover. Spaanse foeriers onderhandelden op het stadhuis met het stadsbestuur over nieuwe inkwartieringen. Het nieuws verspreide zich naar de in de buurt gelegen Sint Jacobskerk, waar op dat moment de vroegmis aan de gang was. De woedende burgers trokken op naar het stadhuis en drongen naar binnen om verhaal te halen. Nog meer troepen inkwartieren was onbespreekbaar, en zeker de niet als lieverdjes bekend staande Spaanse soldaten: de maat was vol.

Ondertussen was ook Antoine de Bourgogne, de gouverneur van Walcheren uit Middelburg op het Vlissingse stadhuis gearriveerd. Ook hij kon de crisis niet bezweren en keerde onverrichter zake naar Middelburg terug. In de tussentijd waren de op de rede liggende schepen met Spaanse vendels, door de Vlissingse burgerij met kanonnen vanaf de stad bestookt. Die avond schreef De Bourgogne een brief aan de hertog van Alva wat er die dag in Vlissingen was voorgevallen.

Watergeuzen
De dagen na 6 april werd er druk onderhandeld over het verblijf van het nog in de stad aanwezige Waalse garnizoen. Intussen was de hulp ingeroepen van de befaamde watergeuzen, die op 1 april Den Briel hadden bevrijd. Het zou echter nog veertien dagen duren eer de geuzen op de rede van Vlissingen verschenen. Toen duidelijk was dat de geuzen deze kant op kwamen, werd op 13 april het Waalse vendel met behoud van wapens definitief de poort gewezen en over de Westerschelde richting Sas van Gent gestuurd.

Intussen had de opstandigheid zich over heel Walcheren uitgebreid. Alva, die volgens de overlevering van woede de haren uit zijn baard trok, kon zich pas eind april aan een grootscheepse tegenaanval op Walcheren wagen. In Vlissingen, de sleutel der Nederlanden, zou hij geen voet meer aan de grond krijgen.