• Profiel Bibliotheek Vlissingen
• Recente ontwikkelingen
• Onderzoek
• Demo digitale vragenlijst
• Overleg

Bibliotheekbranche

StadsMonitor Vlissingen ontstond in 1993 nadat door verschillende medewerkers van de bibliotheek al jaren met marktonderzoek gezocht werd naar het concreet krijgen van de factoren die de diensten van bibliotheken beïnvloeden. Factoren op macro-, meso- en microniveau, persoonlijke kenmerken, attitudes en gedragingen van (homogene groepen) klanten en potentiële klanten. De bibliotheek kan namelijk de meest edele doelstellingen formuleren, maar uiteindelijk zal de klant zelf vaststellen of de bibliotheek voor hem of haar feitelijk nuttig is; de niet-klant denkt veelal niet aan de bibliotheek of vraagt zich af wat haar toegevoegde waarde is.

Factoren
Op macroniveau spelen relevante zaken als ontlezing, functioneel analfabetisme, een veeleisende kennis- en informatiemaatschappij, digitalisering van diensten en internet. Op mesoniveau het beleid van provincie of gemeente, eisen en financiële bijdragen van subsidiënten, kenmerken van en ontwikkelingen in stad en dorp. Bepalend op het kleinste niveau zijn kenmerken, wensen en behoeften van groepen klanten en niet-klanten.

Positiebepaling
Voor het goed kunnen functioneren, het goed kunnen bedienen van klanten, is het voor bibliotheken van cruciaal belang de eigen positie te bepalen en van daaruit de gewenste positionering vast te stellen. Opdrachten die veelal reeds plaatsvinden in het kader van kwaliteitszorg (INK en certificering). Opdrachten die bibliotheken dwingen na te denken over sterkten en zwakten, kansen en bedreigingen, segmentatie en de keuze van doelgroepen.

De markt
Deze exercities kunnen niet zonder ‘gegevens uit de markt’ worden uitgevoerd. Maar wat is nu ‘de markt’? Grofweg worden vier partijen onderscheiden: interne klanten (medewerkers), externe klanten (particuliere afnemers van bibliotheekdiensten), potentiële klanten (personen die niet, niet meer of nog niet gebruik maken van de bibliotheek) en derden (organisaties waarmee de bibliotheek een relatie heeft of wenst, die van belang is voor het functioneren van de bibliotheek).

Onderzoek
Het verzamelen van marktgegevens vereist het doen van onderzoek. Dit kan bestaan uit ‘desk research’, ‘field research’ of een combinatie van beide. In de eerste situatie (inventariseren en toepassen van bestaande informatie) bestaat vaak het euvel dat gewenste informatie niet voor handen, gedateerd of niet specifiek genoeg is. In de meeste gevallen is veldonderzoek (het zelf, direct benaderen van relevante publieksgroepen) dan ook noodzakelijk.

Rol StadsMonitor
StadsMonitor Vlissingen heeft vanaf 2002 samen met het Vakberaad Bibliotheekonderzoekers en de VOB (voormalig NBLC) het standaard klantenonderzoek en medewerkersonderzoek ontwikkeld. In die tijd is StadsMonitor de grootste dataverzamelaar voor de bibliotheekbranche in Nederland geworden. Ook loopt StadsMonitor vaak voorop bij nieuwe soorten onderzoeken of onderzoeksinstrumenten, zoals marktonderzoek, de Kinderenquête op basisscholen, het project ‘Kennis delen’, het digitale klantenpanel (in ontwikkeling), ‘onderzoek maatschappelijke waardering’ (in ontwikkeling) en benchmark van resultaten.